MRKONJIĆ GRAD

Mrkonjić Grad se nalazi u brdsko-planinskom ambijentu Bosanske Krajine, na prosječnoj nadmorskoj visini od 590 metara, sa površinom općine od 685 km² i klimatskim karakteristikama velikim dijelom formiranim od rijeke Vrbas, koja protiče u blizini i akumulacionog jezera Bočac. Istraživanja su pokazala da je ovaj prostor bio naseljen od vremena paleolita pa nadalje, neolita itd., kao i ostali krajevi Bosanske Krajine. Stari Iliri su ovdje živjeli u plemenima Desidijata, Mezeja i Delmata; veoma su brojne ilirske gradine istražene u ovom kraju... Mrkonjić grad se nalazio na čuvenoj cestovnoj komunikaciji koja je povezivala tadašnje rimske provincije Dalmaciju i Panoniju. Rimljani su izgradili brojne kamenite ceste i castrume, pronađeni su ostaci kamenih rimskih miljokaza. Srednjovjekovna Bosanska država na širem prostoru oko Mrkonjić Grada osiguravala se utvrdama, među kojima su Grad Sokol, zatim Prizrenac i Utvrda Bočac nad Vrbasom. Prema određenim historijskim izvorima smatra se da su Osmanlije osvojili utvrdu Bočac već 1516. godine, te tako i prostor današnjeg Mrkonjić Grada, ranijeg Varcar Vakufa. Austrougari su u Varcar Vakuf sobom donijeli pozitivne evropske novine i reforme; gradi se cesta dolinom rijeke Vrbas, gradi i obnavlja komunalna infrastruktura, reforme u upravi itd. Varcar Vakuf je u vrijeme Kraljevine SHS, 1924. godine preimenovan u Mrkonjić Grad u kojem je tokom Drugog svjetskog rata, i to 25. novembra 1943. organizirano i uspješno održano Prvo zasjedanje ZAVNOBiH-a; historijskim aktima ZAVNOBiH-a potvrđena je hiljadugodišnja državnost Bosne i Hercegovine, pa su ti akti bili utemeljenjem i za potvrdu državno-pravnog kontinuiteta Bosne i Hercegovine u okviru Dejtonskog mirovnog sporazuma, nakon okončanja agresije na Bosnu i Hercegovinu.