GRAČANICA

Gračanica je smještena u području gdje se planinska Bosna transformira u priposavsku, u širokoj Sprečanskoj dolini, sjeverno od planine Ozren. Arheološka istraživanja i nalazišta u podozrenskom prostoru, kroz koji protiče rijeka Spreča, svjedoče život ljudi u prahistorijskom dobu - još u doba neolita. Ove prostore su tokom osmog do četvrtog stoljeća p.n.e naseljavala stara ilirska plemena što dokazuju ostaci sojeničkih naselja uz rijeku i na rijeci Spreči iz te vremenske epohe. U srednjem vijeku čuveni ugarski kralj Sigismund Luksemburški, u svojoj povelji naglašeno spominje i prostor na kojem se nalazi Gračanica. U povelji se spominje tada jaka utvrda Soko iznad Gračanice, na pravcu iz Gračanice prema Gradačcu. U osmanskim izvorima Gračanica se prvi put spominje kao kasaba sa razvijenim privrednim i društvenim životom u okviru tadašnje Sokolske nahije, vremenski vezana za 1528. godinu. U okviru FNRJ i SFRJ, Gračanica je doživjela svoj puni razvoj u svim segmentima života. Izgrađeni su novi privredni pogoni u tekstilnoj i kožnoj industriji, finalnoj preradi drveta, metalnoj industriji, proizvodnji građevinskog materijala, grafičkoj djelatnosti. Gračanica je zanimljiv stari bosanski grad koji na veoma osebujan način spaja u sebi stara vremena osmanskog i austrougarskog doba sa novim vremenima i modernim, urbanim strukturama. Među kulturno-historijskim spomenicima naročito se ističu gračanička sahat kula i šarena džamija, a iznad grada, na cestovnoj komunikaciji prema Gradačcu su zidine bedema starog rimskog, srednjovjekovnog i osmanskog grada Soko iznad Gračanice.