BREZA

Breza je manji grad smješten na regionalnoj cestovnoj i željezničkoj komunikaciji Podlugovi-Vareš, u sačuvanom prirodnom ambijentu, sa površinom općine od 83 km². Zajedno sa svojom okolinom, bogata je florom i faunom, posebno šumskim i vodnim resursima, kao i mineralnim bogatstvima, ugljem visoke kalorične vrijednosti. Kroz Brezu protiče rijeka Stavnja koja izvire ispod planine Zvijezda kod Vareša, te se svojim tokom probija kroz jedan od najživopisnijih kanjona na Balkanu. Prvo spominjanje naselja na kojem se nalazi današnja Breza zapisano je u antičkim, rimskim izvorima i to pod imenom Hedum Castellum (naseljena tvrđava), u drugom stoljeću nove ere. Navodi se da su tvrđavu sagradili i njom upravljali Iliri Desidijati. Breza u okviru Jugoslavije doživljava veoma brzi razvoj, prije svega zahvaljujući potrebi da "Prva i Druga petoljetka", odnosno planski periodi između 1946. i 1956. izvrše planske zadatke države. U ostvarivanju planskih privrednih zadataka u tadašnjoj Jugoslaviji rudnici su igrali glavnu ulogu, među njima i Rudnik mrkog uglja Breza i rudar Alija Sirotanović... Obrazovni, kulturni, sportski život doživljava veliki zamah, Breza se razvija, urbano uređuje u modernu gradsku cjelinu. Stanovnici Breze su uspjeli da ispravnom komunalnom politikom i estetskim prilazom uređenju grada, Brezu učine i urbanom, gradskom, ali istovremeno sa sačuvanom prirodom u sebi i oko sebe.